ZuSammen
- Tysklærarar lærer nettbasert undervisning - saman

Denne hausten arrangerer VOX (Voksen-opplæringsinstituttet) saman med Goethe Institut eit nettbasert kurs i nettbasert læring - eller undervisning.

JENS HAUGAN
Forskar, Laboratoriet for IKT og læring, NTNU
og Voksenopplæringsinsituttet (VOX)
_____________________________

Kurset blei marknadsført med bl.a. følgjande tekst:

"Hyggelig tilbud til alle tysklærere!
Er du nysgjerrig på eLæring? Har du lyst til å lære deg å bruke Internett-baserte plattformer for samarbeidslæring? Føler du at du gjerne vil lære mer om temaet men mangler tid til å gå på kurs? Vil du helst lære i samarbeid med kollegaer fra hele landet? Kunne du tenke deg å prøve ut aktiviteter som du senere kan involvere dine elever i? Da er dette kurset noe for deg!"
     Sjølv om dette må kunne seiast å vere ein svært hyggeleg invitasjon der ein legg vekt på samarbeid og fleksibilitet, kom tysklærarane ikkje akkurat "stürmend und drängend" for å vere med på denne moderne måten å undervise og lære på. Det ser ikkje ut til at den offentlege diskusjonen rundt IKT og læring dei siste åra, og Kristin Clemet sine visjonar for den moderne IKT-læraren har klart å vekkje tysklærarane opp av Dornröschen-søvnen sin. IKT er kanskje ingen "prins" i denne samanhengen - ung kanskje, pen kanskje, men å bli kyssa av han, det freistar ikkje akkurat - ikkje enno i alle fall.
      Det kan vere mange årsaker til dette. Éin grunn kan vere at dei fleste tysklærarane i dag høyrer til ei aldersgruppe som føler at dette med IKT i skolen verkar skremmande i staden for spennande. Ein annan grunn kan vere at det framleis står for dårleg til med dei grunnleggjande datakunnskapane hos lærarane. Kven tør vere med på nettbasert undervisning, når ein er usikker på om datamaskina eventuelt bit eller ikkje… Kanskje det rett og slett er for tidleg enno å undervise i nettbasert undervisning? Was weiß ich?
      Konseptet for kurset er det i alle fall ikkje noko i vegen med. SIMULAB, som undervisningsplattforma blir kalla (http://oyt.oulu.fi/tsimulab), er eit pedagogisk konsept for problembasert samarbeidslæring i språkundervisning. Det blei utvikla gjennom eit europeisk partnarskap under eit Socrates Audult Education prosjekt og har blitt tildelt The European Label for Innovative Language Teaching and Learning.

      No har det skjedd utruleg mykje innanfor utviklinga av såkalla læringsplattformer (learning management system eller LMS), og SIMULAB eller TELSI er kanskje ikkje nødvendigvis på høgde med det som finst av kommersielle produkt, men det er ikkje så viktig. Som forskarar og "IKT-pedagogar" har vi vel etter kvart skjønt at det ikkje er teknologien som er det viktigaste. Med dei IKT-reiskapane vi har i dag, kan ein lage relativt gode undervisningsopplegg, og det ein må satse på, er at folk tileignar seg ein generell IKT-kompetanse som kan overførast til flest mogleg samanhengar.
      Det ein lærer på kurset, er korleis "ei eller anna" digital læringsplattform kan fungere, og kva moglegheiter som ligg i nettbasert undervisning.
      Det er mogleg å lage eigne "grupperom" i form av digitale mapper, ein kan bruke og opprette diskusjonsforum av både formell (Pädagogische Diskussion) og uformell karakter (Bierstube), og ein kan kommunisere i sanntid, dvs. i form av ein pratekanal (chat).
      Det er vel ingen av deltakarane som hadde vore på nokon pratekanal før. No har alle fått prøvd det. Men det er klart at sanntidskommunikasjon ikkje er så lett å implementere i eit fleksibelt nettbasert kurs der nokon helst jobbar om natta. Det er likevel viktig at lærarane no veit kva chat er for noko. Det er trass alt noko som dei aller fleste ungdommane har eit forhold til. Eg personleg meiner dessutan av chat er ein bra metode i språkundervisninga, noko som eg gjerne kan komme tilbake til i ein annan samanheng.
      Det som fungerer best, er faktisk det som forskarane tradisjonelt meiner ikkje fungerer, nemleg diskusjonslistene. Deltakarane har fått i oppgåve å ta på seg ulike roller på offentleg nivå i utvalde tyske byar. Ein skriv brev til kvarandre der ein ber om informasjon eller svarar på førespurnader. Og deltakarane utviklar ein kreativitet som ein vanskeleg hadde kunna tenkje seg på førehand. Språket blir levande og tekstane er farga av eit stort engasjement.
      No er det klart at det her dreier seg om vaksnes læring. Ein kan ikkje utan vidare rekne med at elevar ville bruke dette mediet på den same måten. Men det er heilt sikkert positivt at lærarane opplever at dette er artig og motiverande. Spørsmålet er jo i neste omgang om det finst noka moglegheit på dei enkelte skolane til å setje i gang slike prosjekt med "skikkelege" elevar.
      I Danmark finst det ei digital arbeidsplattform som alle lærarane har tilgang til. Det same er under utvikling i Noreg. Det er på tide at lærarane kan finne eit nettbasert forum der dei kan dele erfaringane sine og få tips om korleis ein kan bruke IKT i undervisninga.
      Eg er sikker på at nokre av dei vaksne studentane (dvs. lærarane) vil halde kontakten per e-post ei stund etter at kurset er avslutta, men denne kontakten vil truleg ikkje vare så lenge. Det ein treng, er nokon å prate med som arbeider med dei same problemstillingane som ein sjølv. Nokon som diskuterer tema som er relevante der og då. Alt dette kan ein få til via nettbaserte diskusjonslister der lærarar kan komme innom når dei lurer på noko, eller der ein berre kan halde seg oppdatert.
      Nettbasert undervisning er sjølvsagt relevant for alle lærarane, ikkje berre tysklærarane. Nokre didaktiske tilnærmingar vil vere annleis blant språklærarar enn blant historikarar, men ein vil alltid ha noko felles.